Verstandig vermogen opbouwen voor pensioen (deel 1)

Publicatie: 23 januari 2018

Waarom moet je zelf het heft in handen nemen voor een zorgeloze oude dag

De meeste werknemers verwachten dat hun oude dag prima is verzorgd door de pensioenregeling. De laatste jaren wordt echter steeds meer beknibbeld op het pensioen. Zo is de AOW leeftijd verhoogd, het pensioengevend salaris is afgetopt en steeds vaker verschuift het risico naar de werknemer. Tegelijkertijd komen er ook steeds meer mensen die helemaal geen pensioenregeling hebben. Wat kun je doen om minder afhankelijk te worden van de pensioenregeling? Hoe kun je vermogen opbouwen voor een prettige oude dag? Wanneer moet je daarmee beginnen, hoeveel moet je opbouwen en hoe kun je dat het beste investeren? Of is beleggen te riskant wanneer het gaat om zoiets belangrijks als pensioen? De komende columnreeks zal ik dieper ingaan op dit soort kwesties.

Het Nederlands pensioenstelsel

Voor de beantwoording van bovenstaande vragen begin ik met een korte uitleg over de inrichting van het pensioenstelsel. Het Nederlandse pensioenstelsel bestaat uit 3 pijlers: AOW, aanvullende pensioenopbouw vanuit de werkgever en individuele aanvullende pensioenvoorzieningen.
- Pijler 1: Algemene Ouderdomswet (AOW)
De AOW vormt de basis van het toekomstig inkomen. Wanneer iemand in Nederland heeft gewoond of gewerkt, dan ontvangt diegene een AOW-uitkering vanaf de AOW-leeftijd tot het overlijden. De hoogte van de AOW is gebaseerd op de ontwikkeling van het minimumloon. Door de vergrijzing wordt de AOW steeds kostbaarder. Om de AOW betaalbaar te houden heeft de overheid onder andere de AOW-leeftijd verhoogd. 
- Pijler 2: Pensioenopbouw via de werkgever
De 2e pijler is pensioenregeling via de werkgever. De pensioenregeling zorgt voor een aanvullende uitkering bovenop de AOW-uitkering. Het werkgeverspensioen kan eerder ingaan dan de AOW-datum en loopt tot het overlijden. In de meeste pensioenregeling is ook een voorziening opgenomen voor de nabestaanden in geval van overlijden.  
- Pijler 3: Individuele aanvullende pensioenvoorzieningen
De AOW en het pensioen kunnen worden aangevuld met een individuele regeling zoals een lijfrente verzekering of banksparen. In geval van een pensioentekort kun je de betaalde premie in aftrek brengen op het inkomsten voor de belasting. Een pensioentekort kan vele oorzaken hebben, zoals  eerder/tijdelijk stoppen met werken de stijgende AOW-leeftijd, een baan zonder pensioenregeling, echtscheiding, arbeidsongeschiktheid, werkloosheid. Ook teleurstellende resultaten van de pensioenregeling kan leiden tot een tekort.

Wat krijg ik als ik zelf niets regel voor mijn oude dag?

Als je geen pensioen opbouwt via de werkgever of een individuele regeling hebt afgesloten krijg je in de toekomst alleen een AOW-uitkering. De meeste mensen kunnen in dat geval hun huidige levensstijl niet voortzetten. Maar er kleven ook een aantal belangrijke onzekerheden aan de AOW-uitkering. Zo wordt de AOW-leeftijd steeds verder uitgesteld en is het maar de vraag of de AOW in de toekomst betaalbaar blijft. Door de toenemende vergrijzing moeten steeds minder werkenden de AOW-kosten van de gepensioneerden betalen. 

Pensioen geeft ook geen absolute zekerheid

Maar ook als je wel pensioen opbouwt via de werkgever is er nog geen zekerheid over de toekomstige financiële situatie. Zo blijkt uit onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) dat één derde van de Nederlanders minder pensioen ontvangt dan zij van te voren hadden verwacht.

Hoe weet ik of ik een aanvullende pensioenvoorziening moet regelen?

Omdat zowel de AOW-uitkering als het werkgeverspensioen niet de zekerheid geven dat u later over voldoende pensioeninkomen beschikt, is het altijd verstandig om zelf een potje op te bouwen. Des te eerder je begint, des te groter de kans op voldoende kapitaal op de gewenste pensioendatum. Elke euro die eerder wordt ingelegd kan langer profiteren van het rente-op-rente-effect.

Voorbeeld: een euro die wordt geïnvesteerd tegen 7 procent rente is na 10 jaar bijna verdubbeld. Na 20 jaar is diezelfde euro bijna verviervoudigd en na 30 jaar het achtvoudige.

Conclusie

De laatste jaren zijn de risico’s voor een onbezorgde oude dag toegenomen. Om zekerheid te krijgen over uw financiële toekomst kun je het heft in eigen handen nemen. Als je op tijd begint om maandelijks een bedrag opzij te zetten, heb je op de pensioendatum ongemerkt een flink bedrag opgespaard. Dat kan het verschil betekenen tussen een riante of een zuinige oude dag.

 

In de volgende columns schrijven we over de mogelijkheden die je hebt om voor het pensioen te sparen en de fiscale voordelen. Verder leggen we het effect uit die tijdshorizon, inlegbedrag, tussentijdse stortingen en behaald rendement hebben op de groei van het kapitaal.