Hoe word ik financieel onafhankelijk?

Leestijd ± 14 minuten Laatste update: 10 jan 2020
Hoe word ik financieel onafhankelijk?

Financieel onafhankelijk zijn. Het is een droom voor velen. Vroeger was het makkelijker om financieel onafhankelijk te worden dan vandaag de dag. Het pensioen was goed geregeld en een extra potje voor later groeide elk jaar met een aantrekkelijke rente. Dat is verleden tijd. De pensioenen zijn de laatste jaren gekort en de rente staat al een paar jaar rond het nulpunt. Vermogen op een spaarrekening groeit daardoor nauwelijks.

 

Het is dus moeilijker geworden om financieel onafhankelijk te worden, maar nog wel degelijk mogelijk. In dit artikel lees je een overzichtelijk 4 stappenplan met praktische tips waarmee ook jij financieel onafhankelijk kunt worden. 

Wanneer ben ik financieel onafhankelijk?

Je bent financieel onafhankelijk als je voldoende geld hebt om zelf te kunnen bepalen wat je doet. Je kunt dan stoppen met werken, omdat je vermogen voldoende inkomen oplevert.

 

Hoeveel geld je nodig hebt voor financiële onafhankelijkheid, hangt af van je levensstandaard. Heb je een bescheiden uitgavenpatroon, dan hoef je minder vermogen op te bouwen dan iemand die veel meer uitgeeft, bijvoorbeeld aan dure reizen.

 

De eerste stap is dan ook om je gewenste uitgavenpatroon vast te stellen. Vervolgens stel je in stap 2 tot en met 4 een beleggingsplan op. Dit beleggingsplan is jouw persoonlijke strategie om financieel onafhankelijk te worden.

4 stappen om financieel onafhankelijk te worden

Hieronder benoemen we de vier stappen om financieel onafhankelijk te worden.

 

1. Hoeveel geld heb ik nodig om financieel onafhankelijk te worden?

2. Hoeveel geld moet ik beleggen?

3. Wat is mijn risicoprofiel?

4. Combineer doelvermogen, inleg en risicoprofiel tot een realistisch plan


Met behulp van dit stappenplan lijkt het misschien niet moeilijk om financieel onafhankelijk te worden. Dat is gedeeltelijk waar. De stappen die je moet zetten zijn overzichtelijk en niet ingewikkeld.

 

Als je het plan gedisciplineerd uitvoert, zal je vermogen gestaag groeien tot het voldoende is om financieel onafhankelijk te zijn. Het beleggingsplan helpt je ook om gefocust te blijven op het doel. Verder is het een kwestie van voldoende tijd en geduld. 

 

-- Benjamin Franklin: “If you fail to plan, you are planning to fail.” --

Stap 1: Hoeveel geld heb ik nodig om financieel onafhankelijk te worden

Als je financieel onafhankelijk bent, heb je voldoende vermogen om tot het einde van je leven al je uitgaven te bekostigen. Om te kunnen bepalen hoe hoog dat vermogen moet zijn, stel je eerst vast hoeveel je uitgeeft per jaar. Veel mensen hebben geen idee hoeveel ze uitgeven.

Hoe bepaal ik mijn jaarlijkse uitgaven?

De beste manier is om een overzicht te maken van je jaarlijkse uitgaven. Maak een Excel-berekening en vul per categorie je uitgaven in. Vergelijk het overzicht met je bankrekening, zodat je geen kostenposten vergeet.

 

Ga voor de volledigheid van je overzicht een paar jaar terug, zodat je ook kosten meeneemt die niet elk jaar voorkomen, zoals onderhoud aan je woning of een nieuwe auto. Het is niet nodig om alle kosten heel gedetailleerd in te schatten, aangezien prijzen kunnen veranderen in de toekomst. Wees echter wel realistisch; je kunt beter wat ruimer rekenen dan te krap.

 

Tip: Maak een overzicht van al je uitgaven.

 

Als je het totale overzicht hebt opgesteld, kun je dat dubbelchecken. Dit doe je door je daadwerkelijke uitgaven, je jaarlijkse inkomsten minus het bedrag dat je hebt gespaard, te vergelijken met je geschatte uitgaven. Zit er een groot verschil tussen beide bedragen? Controleer dan nog even of je alle uitgaven wel hebt meegenomen. Op het internet zijn verschillende sites die je helpen bij het opstellen van een uitgavenoverzicht.


Tip: Als je stopt met werken zijn de kosten waarschijnlijk lager dan vandaag. Als je kinderen hebt zijn die wellicht de deur uit en een hypotheek is mogelijk afgelost.

Invloed inflatie op uitgaven

Nu je de uitgaven in beeld hebt, ben je er nog niet. Ook met het stijgen van de prijzen moet je rekening houden. Deze stijging van het prijspeil wordt gemeten door het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) en weergegeven in de inflatie. De laatste jaren ligt de inflatie in Nederland rond de 1% tot 2%. Op de korte termijn merk je niet zoveel van de inflatie, maar op lange termijn maakt het een behoorlijk verschil. Volgens het CBS  zijn de prijzen tussen 1999 en 2018 met bijna 44% gestegen.

Vermogen berekenen financieel onafhankelijk

Het vermogen dat je gaat opbouwen moet voldoende zijn om de rest van je leven door te kunnen komen. Een stelregel die vaak wordt gebruikt is dat je vermogen 25 keer je jaarlijkse uitgaven moet bedragen. Geef je jaarlijks €30.000 uit, dan kun je eenvoudig berekenen dat je €750.000 moet opbouwen. Liggen je uitgaven rond de €50.000, dan stijgt het benodigde vermogen naar €1.250.000.

 

De stelregel gaat er van uit dat je je vermogen belegt. Zo kun je in theorie leven van het vermogen zonder dat het minder wordt. Bij een neutraal risicoprofiel behaal je namelijk naar verwachting rond de 4% rendement na alle kosten. Dit rendement zorgt voor een vermogensgroei die ongeveer gelijk is aan de jaarlijkse uitgaven. 

 

Tip: Als je vermogen groter is dan 25 keer je jaarlijkse uitgaven, dan ben je financieel onafhankelijk.

Invloed van pensioen, box 1 en box 3

In de praktijk zijn er verschillende factoren die het toch lastig maken om het benodigde vermogen te berekenen. Denk bijvoorbeeld aan je pensioen.

 

Als je pensioen opbouwt, kun je daarmee al een deel van je inkomen verzorgen. Daarnaast is het relevant op welke manier je vermogen opbouwt. Bouw je het privé-vermogen op in box-3 dan moet je vermogensrendementsheffing betalen. Als je in een BV of in een lijfrente product vermogen opbouwt zijn de regelingen weer anders.

 

Voor een precieze berekening kun je een financieel plan laten opstellen. Je kunt ook een veiligheidsmarge inbouwen door te rekenen met 30 keer de uitgaven.


Tip: Bij een ingewikkelde financiële situatie kun je de hulp inschakelen van een financieel specialist zoals een financieel planner.

Stap 2: Hoeveel geld moet ik beleggen

Om financieel onafhankelijk te worden, is het bijna noodzakelijk om te gaan beleggen. Stel daarom in je volgende stap vast hoeveel geld je kunt beleggen. Hierbij ga je na hoeveel geld je nu op een beleggingsrekening kunt zetten voor later. En hoeveel je periodiek kunt bijstorten.

Houd een buffer apart

Beleggen doe je met geld dat je gedurende meerdere jaren kunt missen. Daarom adviseren we altijd om een buffer op de spaarrekening aan te houden voor onvoorziene omstandigheden. Stel je voor dat de wasmachine ermee stopt of dat je langs de kant van de weg staat met een haperende auto. Dan wil je natuurlijk niet afhankelijk zijn van de beleggingsportefeuille.

 

De hoogte van de buffer is persoonlijk. Het bedrag dat je bovenop de buffer op de rekening hebt kun je gebruiken om te beleggen.

 

Tip: Beleg met geld dat je niet nodig hebt.

Zo snel mogelijk beginnen met beleggen

Vanaf het moment dat je begint met beleggen behaal je rendement op je vermogen en kan het vermogen groeien. Je kunt daarom beter sneller met een kleiner bedrag beginnen, dan te wachten tot je een groter bedrag hebt opgebouwd. Daarnaast doe je zo ook al waardevolle ervaringen op.  


Tip: Begin zo snel mogelijk met beleggen voor later.

Eerste inleg en periodiek beleggen

Jouw pad om financieel onafhankelijk te worden begint met een eerste inleg, maar vervolgens kun je periodiek een extra bedrag beleggen. Door een periodieke storting groeit het vermogen sneller. Daarnaast spreid je zo het instapmoment en voorkom je dat je met je totale vermogen op het hoogste punt instapt.

 

Tenslotte room je door de periodieke storting het saldo op je lopende rekening af, waardoor je verstandiger met je geld om gaat.


Tip: Stort periodiek geld bij op de beleggingsrekening.

Periodieke storting gelijk inregelen

Bij stap 1 hebben we reeds vastgesteld hoeveel geld je jaarlijks overhoudt. Dit spaarbedrag is gelijk aan je netto-inkomen minus je uitgaven. Je kunt een maandelijkse overboeking van dat bedrag instellen naar de beleggingsrekening. Op die manier hoef je niet meer na te denken over de maandelijkse storting en is de kans veel groter dat de overboeking daadwerkelijk gebeurt. 

Meer vermogensgroei door een hogere periodieke storting

Als je een hogere storting kunt doen, groeit je vermogen sneller en ben je eerder financieel onafhankelijk. Je kunt op twee manieren meer geld overhouden: door je inkomen te verhogen of door je uitgaven te verlagen. Op het internet zijn diverse sites die je tips geven voor een hoger inkomen of om te besparen op je uitgaven. 

 

Tip: Probeer minder uit te geven.

Stap 3: Wat is mijn risicoprofiel?

Beleggen is een afweging tussen rendement en risico. Het verwachte rendement is de vergoeding voor het risico dat je bereid bent te nemen. Op de spaarrekening loop je bijvoorbeeld weinig risico en krijg je dan ook een laag rendement.

 

Obligaties zijn verhandelbare leningen met een vaste rente en afloopdatum. Gedurende de looptijd van de obligaties kan de koers variëren. Het risico is iets hoger dan bij de spaarrekening en daarom is het rendement op obligaties meestal ook hoger.

 

Bij aandelen koop je een stukje van het bedrijf. Je profiteert van een winststijging, maar deelt ook mee als er een verlies ontstaat. Het risico is een stuk hoger dan bij de spaarrekening of obligaties, maar daar staat ook een hoger verwacht rendement tegenover.

 

Er zijn nog meer beleggingsmogelijkheden, maar we focussen hier op aandelen en obligaties omdat daarin verreweg het meeste vermogen wordt belegd.


Tip: Wees bereid om risico te nemen.

Risico verlagen door spreiding

Door het vermogen gespreid te beleggen, kun je het risico verlagen. Als je in één bedrijf belegt, ben je volledig afhankelijk van dat ene bedrijf en loop je het risico om al je geld kwijt te raken. Beleg je in meerdere bedrijven die verspreid zijn over verschillende sectoren en regio’s, dan kun je nooit al je geld verliezen.

 

Wij beleggen wereldwijd in meer dan 5.000 verschillende bedrijven. In onze portefeuille wordt het negatieve rendement van aandelen die teleurstellen gecompenseerd door aandelen die juist beter presteren dan verwacht. Daardoor hebben we minder uitschieters en is het rendement stabieler. Om het vermogen op lange termijn te laten groeien is stabiliteit in het rendement belangrijk.


Tip: Zorg voor een goede spreiding van de beleggingsportefeuille.

Wat is een risicoprofiel?

Professionele beleggers spreiden in een beleggingsportefeuille over obligaties en aandelen. In periodes dat aandelen goed presteren blijven obligaties meestal wat achter. Dit werkt ook andersom. Als aandelen minder waard worden stijgen de obligatiekoersen.

 

Het spreiden over meerdere vermogenscategorieën zorgt daardoor ook voor stabiliteit in het rendement. Om onderscheid te maken tussen verschillende portefeuilles worden risicoprofielen gebruikt. In onderstaande tabel zie je een aantal veel gebruikte risicoprofielen met een verdeling over aandelen en obligaties en een verwacht rendement voor kosten.

 

  Defensief Neutraal Offensief Zeer Offensief
Obligaties 70% 50% 30% 10%
Aandelen 30% 50% 70% 90%
Verwacht brutorendement 4% 5% 6% 7%
Bandbreedte rendement -8% tot +14% -13% tot +21% -18% tot +28% -24% tot +36%

Let op, de waarde van uw belegging kan fluctueren. Rendementen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.

 

De tabel geeft weer dat de hoogte van het verwachte rendement toeneemt naarmate meer aandelen en minder obligaties in de portefeuille worden opgenomen. Daarnaast laat de regel ‘Bandbreedte rendement’ zien dat ook de variatie in het rendement toeneemt bij een hoger risicoprofiel. Dit houdt in, dat als je gemiddeld een brutorendement wilt halen van 5%, dan moet je accepteren dat het vermogen in een slecht jaar 13% minder waard kan worden. 

Welk risico kan ik lopen?

Het bepalen van het risicoprofiel begint met de vraag welk risico je je kunt veroorloven. Als je het vermogen gedurende lange tijd niet nodig hebt, kun je beleggen met een offensiever risicoprofiel. Het vermogen heeft dan namelijk de tijd om te herstellen van een flinke koersdaling, mocht dat het geval zijn.

 

Als je eenmaal bent gestopt met werken en leeft van het vermogen, dan kun je je geen grote daling meer veroorloven. Een grote daling in het vermogen in combinatie met de onttrekking om je leven te bekostigen kan ervoor zorgen dat het op lange termijn onmogelijk wordt om de jaarlijkse uitgaven uit het vermogen te halen. Dat wil je koste wat het kost voorkomen.


Een lange looptijd van de beleggingen helpt op meerdere manieren voor groei van het vermogen. Ten eerste kun je meer risico lopen waardoor het verwachte rendement stijgt. Daarnaast kan het vermogen gedurende meerdere jaren groeien. Daarbij speelt het zogenaamde rente-op-rente effect dat zorgt voor extra groei van het vermogen. Lees hier meer over het belang van een lange beleggingshorizon.


Tip: Een lange beleggingshorizon is het belangrijkste voor de groei van je vermogen.

Welk risico wil ik lopen?

Vervolgens moet je de vraag beantwoorden hoeveel risico je wilt lopen. Het kan zijn dat je een lange beleggingshorizon hebt en dus veel risico kunt lopen, maar dat helemaal niet wil.

 

Lig je ‘s nachts wakker van grote schommelingen in het vermogen? Dan is de kans groot dat je bij een grote daling stopt met de beleggingen en met verlies verkoopt. Je kunt dan beter met minder risico beleggen en accepteren dat het iets langer duurt om financieel onafhankelijk te worden.

 

De mentale risicohouding is per persoon verschillend. Je moet die ervaren of eventueel vaststellen in overleg met een adviseur.

Stap 4: Combineer doelvermogen, inleg en risicoprofiel tot een realistisch beleggingsplan

Nu is het tijd om de onderdelen samen te voegen tot een beleggingsplan. In stap 1 heb je bepaald hoeveel geld je nodig hebt, uit stap 2 weet je hoeveel geld je kunt beleggen en bij stap 3 heb je het risicoprofiel met het verwachte rendement vastgesteld. Met deze drie componenten kun je eenvoudig berekenen op welke leeftijd jij financieel onafhankelijk bent. 

Is het beleggingsplan realistisch?

Het opstellen van een beleggingsplan is één ding. Het succes hangt af van de uitvoering in de praktijk. Daarom moet je een realistisch plan opstellen.

 

Kies voor een realistisch rendement en houd een periodieke storting aan waarbij je nog voldoende overhoudt om leuk te leven. Het heeft geen nut om de lat te hoog te leggen. Zoals eerder gezegd is het vooral belangrijk om het vol te houden. Stel daarom het plan bij tot jij je er goed bij voelt. 


Tip: Streef naar een realistisch plan, mensen die het onderste uit de kan willen…

Leeftijd financieel onafhankelijk

Een belangrijke reden om je beleggingsplan aan te passen, is dat je de leeftijd waarop je financieel onafhankelijk bent, te hoog vindt. De meesten zullen streven naar een jaar of 60 en vinden het te laat als ze pas na hun 70ste kunnen stoppen met werken. Je kunt jouw pad naar financiële onafhankelijkheid versnellen door een lagere uitgavenpatroon na te streven, meer te storten of meer risico te nemen in de beleggingen (binnen bandbreedte natuurlijk). 

Vervolgstappen

Met een duidelijk plan ben je klaar om te gaan beleggen. Daarbij heb je verschillende mogelijkheden: ga je zelf beleggen, of maak je het jezelf gemakkelijk en kies je voor uitbesteden aan een vermogensbeheerder. Wij zijn je natuurlijk graag van dienst! Ben je benieuwd wat wij voor je kunnen betekenen? Vraag dan hier vrijblijvend en kosteloos onze informatiebrochure aan.

Beleggingsplan periodiek bijstellen

Het beleggingsplan biedt een goede basis om te starten met beleggen. We weten echter nu al dat de praktijk gaat afwijken van het plan. Het rendement kan beter of minder goed zijn dan verwacht, misschien kun je meer sparen of heb je toch hogere uitgaven.

 

Kies periodiek een moment waarop je kijkt of de uitgangspunten nog kloppen en pas het aan indien nodig. Het risicoprofiel verdient daarbij speciale aandacht. Naarmate de tijd verstrijkt wordt de beleggingshorizon korter en is het verstandig het risicoprofiel te verlagen. Maar, wijzigingen gaan gepaard met kosten en die gaan ten laste van het rendement, dus wijzig niet te vaak. 

Tip: Beheers de beleggingskosten, dan hou je meer rendement over.

Voorbeeld beleggingsplan

Om je op gang te helpen vind je hieronder een voorbeeld beleggingsplan. Wellicht geeft het je inspiratie om meteen aan de slag te gaan.

Benodigd vermogen

Klaas is 42 jaar oud en heeft jaarlijks een inkomen van €50.000. Hij woont samen met Anna die €20.000 verdient. Ze kunnen maandelijks € .500 sparen en geven dus ongeveer €49.000 per jaar uit.

 

Ze hebben nu nog kinderen thuis wonen en zijn maandelijks geld kwijt aan de hypotheek. Als de kinderen de deur uit zijn en de hypotheek is afgelost, kunnen de uitgaven dalen naar € 0.000.

 

Klaas is al jaren ondernemer en heeft geen noemenswaardig pensioen opgebouwd. Het vermogen moet later zorgen voor het inkomen. Volgens de stelregel van 25 keer de uitgaven, moeten Klaas en Anna dus een vermogen van €1.000.000 opbouwen.

Stortingen

Klaas en Anna beleggen al een paar jaar en hebben een beleggingsportefeuille van €135.000 opgebouwd. De aankomende jaren kunnen zij €15.000 per jaar extra beleggen. Als Klaas 50 jaar wordt, verwachten ze dat het spaaroverschot stijgt naar €24.000 per jaar, oftewel €2.000 per maand. 

Risicoprofiel

Omdat Klaas en Anna het vermogen in de beleggingen niet nodig hebben, kunnen ze beleggen met een zeer offensief profiel. Ze accepteren de grote koersschommelingen, omdat ze erop vertrouwen dat de koersen altijd weer herstellen en op lange termijn groeien. Ze gaan uit van een verwacht rendement na kosten van 6%. 

Conclusie

Op basis van bovenstaande uitgangspunten zijn Klaas en Anna over 17 jaar financieel onafhankelijk. Dan is Klaas 59 jaar. 


In het stuk hebben we geschreven over de invloed van inflatie. De uitgaven stijgen ongeveer 40% in de aankomende 20 jaar. Als de uitgaven daarop worden aangepast duurt het 4 jaar langer; dus tot 63 jaar. Klaas en Anna vinden dat een prima leeftijd om financieel onafhankelijk te zijn!

Tips om sneller financieel onafhankelijk te worden

Hieronder geven we nog even een overzicht van de tips uit de tekst:


1. Maak een overzicht van al je uitgaven. 
2. Als je stopt met werken zijn de kosten waarschijnlijk lager dan vandaag. Als je kinderen hebt zijn die wellicht de deur uit en een hypotheek is mogelijk afgelost. 
3. Als je vermogen groter is dan 25 keer je jaarlijkse uitgaven, dan ben je financieel onafhankelijk.
4. Bij een ingewikkelde financiële situatie kun je de hulp inschakelen van een financieel specialist zoals een financieel planner.
5. Beleg met geld dat je niet nodig hebt.
6. Begin zo snel mogelijk met beleggen voor later.
7. Stort periodiek geld bij op de beleggingsrekening.
8. Probeer minder uit te geven.
9. Wees bereid om risico te nemen.
10. Zorg voor een goede spreiding van de beleggingsportefeuille.
11. Een lange beleggingshorizon is het belangrijkste voor de groei van je vermogen.
12. Streef naar een realistisch plan, mensen die het onderste uit de kan willen…
13. Beheers de beleggingskosten, dan hou je meer rendement over.

 


Deel via social media: